Прафілактыка кіберзлачынстваў

Паважаныя грамадзяне! Дзяржаўная ўстанова «Тэрытарыяльны цэнтр сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва Верхнядзвінскага раёна» звяртае Вашу ўвагу на тое, што імклівае развіццё лічбавых тэхналогій, рэзкае павелічэнне прадстаўляюцца насельніцтву колькасці электронных паслуг, а таксама адсутнасць у грамадзян базавых навыкаў абароны асабістай інфармацыі ў інтэрнэце прывялі да ўстойлівага росту колькасці кіберзлачынстваў у краіне.

На жаль, сёння большасць грамадзян недастаткова інфармаваныя аб методыцы дзеянняў кибермошенников, фармальна ставяцца да абароны ўласнай інфармацыі, персанальных дадзеных, а такім чынам – маёмасці. Таму просім Вас звярнуць увагу на наступныя інфармацыйныя матэрыялы.

Кіберзлачынствы – злачынствы, звязаныя з выкарыстаннем камп'ютарнай тэхнікі (злачынствы супраць інфармацыйнай бяспекі, крадзяжы шляхам выкарыстання сродкаў камп'ютарнай тэхнікі, шантаж, вымагальніцтва, выраб і распаўсюджванне парнаграфічных матэрыялаў і г.д.)

Асноўныя паняцці, якія адносяцца да тэмы бяспечных паводзін у сетцы інтэрнэт і апісваюць віды кіберзлачынстваў

Фішынг (англ. phishing ад fishing «рыбная лоўля, вывуджванне») – від махлярства, мэтай якога з'яўляецца атрыманне канфідэнцыйных дадзеных для доступу да розных сэрвісаў (электроннай пошты, старонцы ў сацыяльнай сетцы, інтэрнэт-банкінгу і г.д.). Крыніца

Вішынг (англ. vishing - voice + phishing) - гэта вусная разнавіднасць фішынгу, пры якой зламыснікі з дапамогай тэлефоннай сувязі, выкарыстоўваючы прыёмы, метады і тэхналогіі сацыяльнай інжынерыі, пад рознымі падставамі, па-майстэрску выконваючы пэўную ролю (як правіла, супрацоўніка банка, тэхнічнага спецыяліста і г.д.), змушаюць чалавека паведаміць ім свае канфідэнцыйныя банкаўскія або персанальныя дадзеныя альбо стымулююць да здзяйснення пэўных дзеянняў са сваім банкаўскім рахункам ці банкаўскай картай. Крыніца

Інфармацыйная бяспека – стан абароненасці збалансаваных інтарэсаў асобы, грамадства і дзяржавы ад знешніх і ўнутраных пагроз у інфармацыйнай сферы. Крыніца

Кібератака – мэтанакіраванае ўздзеянне праграмных і (або) праграмна-апаратных сродкаў на аб'екты інфармацыйнай інфраструктуры, сеткі электрасувязі, якія выкарыстоўваюцца для арганізацыі ўзаемадзеяння такіх аб'ектаў, у мэтах парушэння і (або) спынення іх функцыянавання і (або) стварэння пагрозы бяспецы апрацоўваемай такімі аб'ектамі інфармацыі. Крыніца

Кібербяспека – стан абароненасці інфармацыйнай інфраструктуры і інфармацыі, якая ў ёй змяшчаецца ад знешніх і ўнутраных пагроз. Крыніца

Кіберынцыдэнт – падзея, якая фактычна ці патэнцыйна пагражае канфідэнцыйнасці, цэласнасці, сапраўднасці, даступнасці і захаванасці інфармацыі, а таксама ўяўляе сабой парушэнне (пагрозу парушэння) палітык бяспекі. Крыніца

Кібертэрарызм – атакі на інфармацыйныя сістэмы, якія нясуць пагрозу здароўю і жыццю людзей, а таксама здольныя справакаваць сур'ёзныя парушэнні функцыянавання крытычна важных аб'ектаў у мэтах аказання ўздзеяння на прыняцце рашэнняў органамі ўлады, альбо перашкоды палітычнай ці іншай грамадскай дзейнасці, альбо застрашвання насельніцтва, альбо дэстабілізацыі грамадскага парадку. Крыніца

Канфідэнцыяльнасць інфармацыі – патрабаванне не дапускаць распаўсюджвання і (або) прадастаўлення інфармацыі без згоды яе ўладальніка ці іншай падставы, прадугледжанай заканадаўчымі актамі Рэспублікі Беларусь. Крыніца

Уладальнік інфармацыі – суб'ект інфармацыйных адносін, які атрымаў правы ўладальніка інфармацыі па падставах, устаноўленых актамі заканадаўства Рэспублікі Беларусь, або па дагаворы. Крыніца

Персанальныя даныя – асноўныя і дадатковыя персанальныя даныя фізічнай асобы, якія падлягаюць у адпаведнасці з заканадаўчымі актамі Рэспублікі Беларусь унясенню ў рэгістр насельніцтва, а таксама іншыя даныя, якія дазваляюць ідэнтыфікаваць такую асобу. Крыніца

Карыстальнік інфармацыі - суб'ект інфармацыйных адносін, які атрымлівае, распаўсюджвае і (або) прадстаўляе інфармацыю, што рэалізуе права на карыстанне ёю. Крыніца

Карыстальнік інфармацыйнай сістэмы і (або) інфармацыйнай сеткі – суб'ект інфармацыйных адносін, які атрымаў доступ да інфармацыйнай сістэмы і (або) інфармацыйнай сеткі і карыстаецца імі. Крыніца

Прадастаўленне інфармацыі – дзеянні, накіраваныя на азнаямленне з інфармацыяй вызначанага кола асоб. Крыніца

Злачынствы ў інфармацыйнай сферы – прадугледжаныя Крымінальным кодэксам Рэспублікі Беларусь злачынствы супраць інфармацыйнай бяспекі (кіберзлачынствы) і іншыя злачынствы, прадметам або сродкам учынення якіх з'яўляюцца інфармацыя, інфармацыйныя сістэмы і сеткі. Крыніца

Распаўсюджванне інфармацыі – дзеянні, накіраваныя на азнаямленне з інфармацыяй нявызначанага кола асоб. Крыніца

Сватынг – тактыка дамагання, якая рэалізуецца праз накіраванне ілжывага выкліку той ці іншай службе. Напрыклад, людзі паведамляюць аб мініраваннях, пераследуючы мэту выклiкаць блытаніну і паніку ў пэўным месцы. Крыніца

Смішынг – від махлярства (англ.: smishing – SMS + phishing), мэтай якога з'яўляецца пераход па спасылцы з SMS і/або загрузкі шкоднага праграмнага забеспячэння. Смішынг-паведамленне звычайна мае падобны знешні выгляд паведамлення ад банка, дзяржаўнай установы, аператара электрасувязі, вядомага магазіна, а таксама аб раптоўным выйгрышы ў латарэю або акцыі і г.д. Крыніца

Лічбавая гігіена – гэта збор правілаў, прытрымліваючыся якіх, чалавек забяспечвае сабе інфармацыйную бяспеку (не ананімнасць, а абарону) у сетцы Інтэрнэт. Адносіцца да сферы ведаў аб лічбавай бяспецы. Крыніца

Прафілактычны матэрыял

Матэрыялы па пытаннях кібербяспекі і Рэкамендацыі аб тым, як не стаць ахвярай кібермахляроў

Рэкамендацыі аб тым, як не стаць ахвярай кібермахляроў і інфармацыя аб крымінальнай адказнасці за кіберзлачынствы

У Крымінальным кодэксе Рэспублікі Беларусь змяшчаецца шэраг артыкулаў, якія прадугледжваюць крымінальную адказнасць за кіберзлачынствы:

арт.212 «Крадзеж шляхам выкарыстання камп'ютарнай тэхнікі»;
арт.349 «Несанкцыянаваны доступ да камп'ютарнай інфармацыі»;
арт.350 «Мадыфікацыя камп'ютарнай інфармацыі»;
арт.351 «Кампутарны сабатаж»;
арт.352 «Неправамернае завалоданне камп'ютарнай інфармацыяй»;
арт.353 «Выраб або збыт спецыяльных сродкаў для атрымання неправамернага доступу да камп'ютарнай сістэмы або сеткі»;
арт.354 «Распрацоўка, выкарыстанне або распаўсюджванне шкоднасных праграм;
арт.355 «Парушэнне правіл эксплуатацыі кампутарнай сістэмы ці сеткі»

Калі Вы сталі ахвярай кіберзлачынцаў, звяртайцеся ў галоўнае ўпраўленне па супрацьдзеянні кіберзлачыннасці крымінальнай міліцыі МУС Беларусі

Telegram канал "Лічбавая пісьменнасць". Канал аб тым, як не стаць ахвярай ашуканцаў у інтэрнэце

Как не стать жертвой киберпреступника

Правила выживания в цифровом мире